Tiếp sức tâm lý cho sĩ tử lớp 10 trước "sức nóng" của kỳ thi

“Em chỉ sợ mình là người không đỗ”

Kỳ thi vào lớp 10 tại Hà Nội từ lâu đã được coi là một "cuộc đua" đầy cam go. Theo thống kê, năm học 2026-2027, Thủ đô có khoảng 125.000 học sinh đăng ký dự thi vào lớp 10 công lập. Trong bối cảnh chỉ tiêu có hạn, mức độ cạnh tranh tăng cao đã vô tình tạo ra một áp lực tâm lý đè nặng lên cả người học lẫn phụ huynh.

Đáng chú ý, tâm lý "sợ trượt" không loại trừ bất kỳ đối tượng nào, từ học sinh có học lực trung bình đến những em có học lực xuất sắc.

Em Nguyễn Thùy Lâm, học sinh giỏi nhiều năm liền tại Trường THCS Nguyễn Trường Tộ, phường Ô Chợ Dừa chia sẻ: “Dù bố mẹ không tạo áp lực nhưng khi đăng ký thi vào trường chuyên, em vẫn không tránh khỏi những lo lắng. Kỳ nghỉ lễ vừa qua, em chọn ở lại Thủ đô cùng mẹ mà không về quê để tập trung ôn luyện bởi tỷ lệ chọi vào các trường chuyên hiện nay cũng không hề thấp”.

Chị Tạ Thanh Nga là phụ huynh có con học tại Trường THCS Nghĩa Tân (phường Nghĩa Đô) cho biết, gia đình đã phải “cân não” thay đổi nguyện vọng vào phút chót vì lo sức học của con khó lòng đáp ứng được chỉ tiêu của các trường tốp đầu.

"Gia đình không ép con học thêm quá nhiều nhưng áp lực từ thực tế cuộc thi khiến cả mẹ và con đều căng thẳng. Hiện tại, gia đình chỉ biết động viên con giữ vững tinh thần vì không chỉ tôi mà con gái cũng rất sợ mình không đỗ vào nguyện vọng 1", chị Nga tâm sự.

Dưới góc nhìn chuyên gia, thầy Lưu Đình Nam, Viện Khoa học Công nghệ Giáo dục nhận định, lo lắng trước một bước ngoặt giáo dục là điều tất yếu. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh vì quá lo đã vô tình tạo ra "áp lực ngược" cho các con.

Những lời nhắc nhở như: "Trượt nguyện vọng 1 là mất hết cơ hội" hay "Bố mẹ đã đầu tư rất nhiều, con phải thi cho tốt"... thực tế không tạo ra động lực mà đôi khi còn gieo vào trong lòng các con nỗi sợ hãi.

Thầy Nam phân tích: “Khi bước vào phòng thi với đề bài khó, nếu phải gánh thêm “sức nặng” từ kỳ vọng quá lớn của gia đình, não bộ trẻ dễ rơi vào trạng thái quá tải, dẫn đến hoảng loạn và sai sót không đáng có”.

Đồng hành gỡ bỏ rào cản tâm lý

Để hóa giải áp lực, nhiều trường THCS trên địa bàn Hà Nội đã chủ động triển khai các hoạt động nhằm hỗ trợ tâm lý và kiến thức cho học sinh cuối cấp.

Cô Ngô Hồng Giang, Hiệu trưởng Trường THCS Ngọc Lâm, phường Bồ Đề cho biết, nhà trường không chỉ tập trung bồi dưỡng kĩ năng làm bài mà còn tổ chức các chương trình "tiếp lửa", truyền động lực từ sớm cho các em.

“Chúng tôi phối hợp chặt chẽ với phụ huynh để tư vấn chọn trường dựa trên năng lực thực tế của học sinh, tránh việc chọn trường quá sức gây áp lực tiêu cực. Bên cạnh đó, nhà trường cũng định hướng đa dạng luồng đi như học nghề, học tại các trường ngoài công lập phù hợp với sở trường của từng em”, cô Giang nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, tại trường, các giáo viên chủ nhiệm còn áp dụng phương pháp kiểm tra chéo, để các em hỗ trợ nhau cùng tiến bộ, tạo không khí học tập thân thiện, giảm bớt sự căng thẳng cho học sinh trước kỳ thi.

Để đạt kết quả tốt nhất, các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần bảo vệ giấc ngủ cho các em. Việc thức khuya đến 2 giờ sáng để ôn bài sát ngày thi sẽ làm đứt gãy quá trình "cố định trí nhớ" của não bộ. Thay vào đó, một giấc ngủ sâu sẽ giúp trẻ minh mẫn và ghi nhớ kiến thức tốt hơn.

Về kỹ năng làm bài, thầy Lưu Đình Nam tư vấn thí sinh nên thực hiện phương châm "dễ làm trước, khó làm sau". Khi giải quyết thành công các câu hỏi đơn giản, não bộ tiết ra dopamine tạo cảm giác tự tin - đây chính là bước đà tâm lý quan trọng để chinh phục những câu hỏi phân hóa ở cuối đề. Đặc biệt, sau mỗi môn thi, thí sinh cần học cách "đóng lại" kết quả của môn đó để dồn 100% sự tập trung cho môn thi tiếp theo.

Kỳ thi lớp 10 là một dấu mốc quan trọng nhưng đó không phải là cánh cửa duy nhất định hình tương lai. Năng lực thực sự của học sinh không chỉ nằm ở điểm số mà còn ở khả năng bản lĩnh vượt qua áp lực để trưởng thành. Sự thấu hiểu của gia đình và sự dẫn dắt của nhà trường chính là bệ phóng vững chắc nhất để các em tự tin bước qua mọi "cánh cửa" trong cuộc đời.

(Theo https://hanoimoi.vn/)